Paylaş:

Müasir tibb sadəcə beyindəki neyrotransmitterlərdə depressiya və narahatlıq kimi ruhi xəstəliklərin həlli yollarını axtarmaqdan kənara çıxır.

Son tədqiqatlar sübut edir ki, qarın boşluğumuzda yerləşən geniş bir ekosistemin - bağırsaq mikrobiotamızın - əhvalımızda əvvəllər düşündüyümüzdən daha çox dominant rol oynadığını göstərir. Bu kəşf tibbi ədəbiyyata yeni bir termin gətirdi: psixobiotika.

Bağırsaq və Beyin Arasındakı Gizli Xətt

Bağırsaqlarımız milyonlarla sinir hüceyrəsi ilə əhatə olunduğu üçün elmi dünyada "ikinci beyin" adlanır.

Lakin bu sistemin əsl qəhrəmanları orada yaşayan trilyonlarla bakteriya, virus və göbələkdir.

Bu mikroorqanizmlər xoşbəxtlik hormonu kimi tanıdığımız serotoninin təxminən 90%-ni istehsal edir. Vagus siniri vasitəsilə beyinə daim siqnallar göndərən bu mikrob icması pozulduqda (disbioz) təkcə həzm sistemimizə deyil, həm də emosional tarazlığımıza da təsir göstərir.

Probiotiklər Antidepressant kimi təsir göstərə bilərmi?

"Psixobiotik" termini kifayət qədər miqdarda qəbul edildikdə zehni sağlamlığa fayda verən canlı orqanizmləri təsvir edir.

Klinik tədqiqatlar göstərir ki, müəyyən probiotik ştammları (xüsusən də Lactobacillus və Bifidobacterium ailələrindən olan bəzi növlər) stress hormonu kortizol səviyyəsini aşağı sala və yüngül və orta dərəcəli depressiya simptomlarını yüngülləşdirə bilər.

Ənənəvi antidepresanlar beyin kimyasını birbaşa dəyişdirməyə çalışsalar da, probiotiklər bağırsaqdakı iltihabı azaltmaqla və qoruyucu bir baryer yaratmaqla dolayı, lakin güclü bir sağalma təmin edir. Bu, "Biz nə yeyiriksə, o bizik" deyimindən kənara çıxır və "Biz nəyi gizlədiriksə, onu hiss edirik" həqiqətini ortaya qoyur.

Qidalanma Vasitəsilə Xoşbəxtlik

Depressiya müalicəsində probiotik dövrü yalnız əlavə həblər demək deyil.

Fermentləşdirilmiş qidaların (məsələn, evdə hazırlanmış qatıq, kefir, turş kələm və kombuça) müntəzəm istehlakı bağırsaqdakı "dost" bakteriyaların müxtəlifliyini artıraraq zehni dayanıqlığı gücləndirir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, liflə zəngin qidalarla qidalanan bağırsaq mikrobiotası beyni stressdən qoruyan təbii bir qalxan rolunu oynayır.

Nəticədə, depressiya müalicəsi artıq terapiya otaqları və ya aptek rəfləri ilə məhdudlaşmır, artıq mətbəxlərimizdə və həzm sistemlərimizdə formalaşır.

Psixiatrların yalnız dərman deyil, həm də fərdiləşdirilmiş "bakterial reseptlər" təyin edəcəyi bir gələcəyə qədəm qoyuruq.