Paylaş:

Yaşadığımız Yer kürəsi ayaqlarımızın altında daim hərəkət edən nəhəng bir pazl kimidir. Qitələr milyardlarla ildir ki, planetin simasını dəyişdirir, ildə bir neçə santimetr sürətlə hərəkət edir (təxminən bir dırnağın uzanma sürəti ilə).

Bəs bir vaxtlar "Pangea" adlı tək bir superqitədən ayrılan dünyamız gələcəkdə necə görünəcək? Alimlər tərəfindən geoloji məlumatlara əsaslanaraq yaradılan simulyasiyalar uzaq gələcəyin maraqlı xəritəsini ortaya qoyur.

Gələcəyin Coğrafiyası: Addım-addım Yeni Bir Dünya

Süni intellekt və geoloji modelləşdirmədən istifadə edərək kontinental hərəkətin hazırkı istiqamətləri və sürətləri sürətlə irəlilədikdə, tanınmaz bir dünya xəritəsi ortaya çıxır. Planetimizi milyonlarla ildən sonra gözləyən əsas dəyişikliklər bunlardır:

50 Milyon İl Sonra: Aralıq dənizi Tarixə Yox Olur

Afrika qitəsi şimala doğru hərəkətini davam etdirəcək və tamamilə Avropa ilə birləşəcək. Bu nəhəng toqquşma Aralıq dənizini aradan qaldıracaq və İspaniyadan Türkiyəyə qədər uzanan bölgəni nəhəng bir dağ silsiləsinə çevirəcək. Bu yeni dağlar Himalay dağlarından da yüksək ola bilər. Bu arada Avstraliya şimala doğru hərəkət edəcək və İndoneziya və Malayziya ilə qonşu olacaq.

100 Milyon İl Sonra: Atlantik Okeanı Kiçilir

Amerika qitəsi ilə Avropa-Afrika bloku arasındakı məsafə hazırda hər il bir neçə santimetr artsa da, alimlər bu genişlənmənin sonda tərsinə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar. Atlantik Okeanı kiçilməyə başladıqca, Sakit Okean planetin dominant su hövzəsinə çevriləcək.

İqlim və Atmosfer Necə Dəyişəcək?

Qitələrdəki bu böyük dəyişiklik təkcə sərhədləri deyil, həm də qlobal iqlim sistemlərini kökündən dəyişdirəcək. Tək bir superqitənin yaranması okean axınlarını bağlayacaq və quru ərazilərinin daxili hissəsində son dərəcə quraq, səhralaşmış və sərt iqlimlərə səbəb olacaq. Sahil xətləri kiçiləcək, okeanın ortasındakı nəhəng su hövzələri isə şiddətli fırtınalara ev sahibliyi edəcək.

Məsələnin mahiyyəti: Dünya canlı orqanizm kimidir. Üzərində gəzdiyimiz torpaqlar daimi mülklər deyil, milyardlarla illik geoloji səyahətin müvəqqəti dayanacaqlarıdır. Bu gün bəşəriyyətin çəkdiyi bütün sərhədlər planetin bu böyük təkamül dövründə bir göz qırpımıdır.

Planetimiz gələcəkdə bu yeni simaya çatanda bəşəriyyətin hələ də mövcud olub-olmayacağı bilinmir; Ancaq dəqiq olan yeganə şey odur ki, bizim xətlərimizdən asılı olmayaraq Yer öz xəritəsini çəkməyə davam edəcək.