Paylaş:

Geosiyasi risklər və iqlim amilləri əmtəə bazarında təkliflə bağlı narahatlıqlara səbəb olub və ötən ay, xüsusən də kənd təsərrüfatı məhsullarında əhəmiyyətli artımlar müşahidə olunub. Çikaqo Ticarət Birjasında buşel başına (27,2 kiloqram) qiymətlər buğda üçün 21%, qarğıdalı üçün 16%, soya üçün 8,5% və düyü üçün 9,2% artıb. ABŞ əmtəə birjası olan Qitələrarası Birjada qəhvə üçün funt başına (453 qram) qiymətlər 1%, şəkər 21,5% və pambıq 13,9% artıb.

Rusiya ilə Ukrayna arasında artan gərginlik Qara dəniz taxıl ticarətini də təhdid edir.

Rusiya ilə Ukrayna arasında hücumlar səbəbindən Qara dənizdə taxıl yükləmə əməliyyatlarının demək olar ki, dayandırılması və limanların bağlanması buğda üçün təkliflə bağlı narahatlıqları artırıb və buğda qiymətlərində kəskin artıma səbəb olub. Qarğıdalı qiymətləri də El-Ninyo hava fenomeninin, quraqlıq şəraitinin və Rusiya-Ukrayna müharibəsindən qaynaqlanan geosiyasi risklərin təsirləri səbəbindən artıb. Braziliyada və ABŞ-da qarğıdalı məhsulunun azalması da qarğıdalı qiymətlərini dəstəkləyib. Neft qiymətləri də qarğıdalı qiymətlərinin artmasına təsir göstərib. Neft qiymətləri artdıqda, biodizel istehsalında istifadə edilən qarğıdalıya tələbat artır. Dünyadakı qarğıdalı istehsalının təxminən 60%-i sənayedə istifadə olunur.

Çində soya paxlasına olan güclü tələbat bu məhsulun qiymət artımlarını dəstəkləyib. Cənubi Amerikada soya istehsalının azalması proqnozları da qiymət artımına təsir edib. Asiyanın əsas düyü istehsal edən ölkələrində, xüsusən də Hindistanda qeyri-sabit hava şəraiti və orta səviyyədən aşağı musson yağışları məhsuldarlıqla bağlı narahatlıqları artırıb və gələcək təklif gözləntilərini azaldıb.

Kakao qiymətləri də yüksəlir.

Keçən il kəskin azalmadan sonra kakao qiymətləri bu il tərsinə çevrilib. Keçən ay beynəlxalq bazarlarda kakaonun ton qiyməti 25,5% artaraq 6771 dollara çatıb ki, bu da ardıcıl altıncı aylıq artım deməkdir. Qərbi Afrikada quraqlıqla bağlı narahatlıqların azalması və məhsuldarlığın artması ilə kakaonun ton qiyməti ötən il beynəlxalq bazarlarda ən sürətli illik azalma ilə 48,1 faiz düşüb. 2026-cı ilin pis başlanğıcından, yanvar və fevral aylarında kəskin enişlərdən sonra ton başına kakaonun qiyməti sonradan yenidən yüksəldi.

ABŞ-da yerləşən əmtəə birjası olan Qitələrarası Birjada ton başına kakaonun qiyməti yanvar ayında 31,3 faiz, fevral ayında isə 30,7 faiz düşdü. Daha sonra kakaonun qiymətləri mart ayında 14,3 faiz, apreldə 8,2 faiz, mayda 9,9 faiz, iyunda 29,4 faiz və iyulda 6,3 faiz artdı.