Paylaş:

Yaşlandıqca bir çox insan "Mən bir şeyləri unuduram?" deyə narahat olur. Lakin elmi ictimaiyyət sübut edir ki, Alzheimer və oxşar demensiya növləri yalnız genetik meyl deyil; həyat tərzi dəyişiklikləri bu riski 40%-ə qədər azalda bilər.

Ağılınızı iti saxlamaq və qocalıqda beyninizi qorumaq üçün əməl edə biləcəyiniz bəzi qızıl qaydalar:

1. Beynin Ən Sevimli Dərmanı: Hərəkət

Fiziki fəaliyyət təkcə bədəni deyil, həm də beyni birbaşa qidalandırır. Mütəmadi məşq beyinə qan axınını artırır və yeni neyronların əmələ gəlməsini dəstəkləyir.

Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta sürətlə gəzin.

Tarazlıq və elastiklik məşqləri qocalıqda yıxılma riskini azaldır və diqqəti gücləndirir.

2. Ağlınızı təəccübləndirin və meydan oxuyun

Beyin, əzələ kimi, istifadə ilə güclənir. Rutindən çıxmaq yeni neyron əlaqələri yaratmağa imkan verir.

Yeni bir dil öyrənmək və ya musiqi alətində çalmaq beyninizi yetişdirməyin ən təsirli yollarından biridir.

Bulmacaları həll etmək əvəzinə, əvvəllər heç oynamadığınız bir strategiya oyunu öyrənməyə çalışın.

Dişlərinizi əlinizin arxası ilə fırçalamaq kimi kiçik "neyrobik" məşqlər edin.

3. Aralıq dənizi pəhrizinə keçin

Pəhriz vərdişləri beyin iltihabının qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.

Pəhrizinizdə yarpaqlı yaşıl tərəvəzlər, tam taxıllar və Omega-3 mənbəyi olan balıqların olduğundan əmin olun.

Zeytun yağı və qoz-fındıq kimi sağlam yağlara diqqət yetirin.

Emal olunmuş şəkərdən və həddindən artıq duzdan çəkinmək beyin-damar sağlamlığının qorunması üçün vacibdir.

4. Sosial əlaqələri kəsməyin

Tənhalıq beyin sağlamlığının gizli düşmənidir. Koqnitiv geriləmə sosial cəhətdən aktiv fərdlərdə daha yavaş irəliləyir.

Dost qrupları ilə vaxt keçirin, könüllü işlərdə iştirak edin.

Unutmayın ki, üz-üzə ünsiyyət sadəcə telefonda danışmaqdan daha çox beynin mükafat mərkəzlərini stimullaşdırır.

5. Yuxu və Stressin İdarə Edilməsi

Yuxu zamanı beyin gün ərzində yığılan zəhərli zülalları (amiloid lövhələrini) təmizləyir.

Hər gün 7-8 saat keyfiyyətli yuxu aldığınızdan əmin olun.

Xroniki stress beynin yaddaş mərkəzi olan hipokampusa zərər verir. Meditasiya və ya nəfəs məşqləri ilə zehninizi rahatlaşdırın.

Yoxlama siyahısı: Sağlamlıq müayinələrini laqeyd yanaşmayın

Beyin sağlamlığı birbaşa bədənin qalan hissəsi ilə bağlıdır. Bu üç amili nəzarətdə saxladığınızdan əmin olun:

Eşitmə itkisi: Müalicə olunmayan eşitmə itkisi beyin gərginliyinin artmasına və sosial təcridə səbəb olur, demensiya riskini artırır.

Qan təzyiqi və diabet: Yüksək qan təzyiqi və diabet beyindəki kapilyarlara zərər verir.

Depressiya: Uzunmüddətli əhval-ruhiyyənin aşağı olması idrak fəaliyyətini azalda bilər; peşəkar kömək almaqdan çəkinməyin.

Unutmayın: Beyninizi qorumağa başlamaq üçün heç vaxt gec (və ya tez) deyil. Bu gün atdığınız kiçik bir addım gələcək özünüz üçün ən böyük investisiya olacaq.