Tüpürcək testi ilə 10 müxtəlif xərçəngin erkən aşkarlanması

Səhiyyə texnologiyalarında inqilabi inkişaflar xərçəng diaqnozunda cərrahi üsulların yerini daha sürətli və asan tətbiqlərə imkan verir.

Tüpürcək testi ilə 10 müxtəlif xərçəngin erkən aşkarlanması
DR. AZƏR ƏLİYEV

Tüpürcək testi ilə 10 müxtəlif xərçəngin erkən aşkarlanması

Səhiyyə texnologiyalarında inqilabi irəliləyişlər xərçəng diaqnozunda cərrahi müdaxilələri əvəz etmək üçün daha sürətli və asan üsullara imkan yaradır.

Elmi ictimaiyyət tərəfindən üzərində işlənilən "maye biopsiya" metodunun bir hissəsi olan tüpürcək testləri artıq 10 müxtəlif xərçəng növünü erkən mərhələlərində, hamısını öz evinizin rahatlığında müəyyən etmək potensialına malikdir.

Laboratoriya Evinizə Gəlir: Sistem Necə İşləyir?

Ənənəvi biopsiya üsulları toxuma nümunəsi əldə etmək üçün cərrahiyyə və ya iynə istifadəsini tələb etsə də, bu yeni texnologiya yalnız kiçik bir tüpürcək nümunəsi ilə işləyir.

Tüpürcəkdə tapılan və xərçəng hüceyrələri tərəfindən ifraz olunan "ekzosomlar" adlanan mikropartikülləri təhlil edən test, hüceyrələrin genetik xəritəsindəki anomaliyaları aşkar edir. Bu üsul, xəstəliyi fiziki simptomlar göstərməzdən əvvəl belə molekulyar səviyyədə izləməyə imkan verir.

Diaqnoz qoyulan xərçəng növləri

Klinik tədqiqatlar və hazırlanmış prototiplər göstərir ki, bu test, xüsusən də aşağıdakı xərçəng növlərində yüksək dəqiqlik dərəcəsi nümayiş etdirir:

Ağciyər xərçəngi

Döş xərçəngi

Mədəaltı vəzi xərçəngi

Mədə xərçəngi

Ağız və boğaz xərçəngi

Yumurtalıq xərçəngi

Yoğun bağırsaq xərçəngi

Prostat xərçəngi

Qaraciyər xərçəngi

Qida borusu xərçəngi

Erkən Diaqnozun Həyati Əhəmiyyəti

Xərçənglə əlaqəli ölümlərin böyük bir hissəsi xəstəliyin gec mərhələlərdə aşkarlanması ilə əlaqədardır.

Xüsusilə mədəaltı vəzi və ağciyər xərçəngi kimi gizli xərçənglərdə bu testləri evdə aparmaq imkanı müalicənin uğuruna birbaşa təsir göstərir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, test müsbət nəticə verərsə, xəstələrin gecikmədən hərtərəfli müayinə üçün xəstəxanaya göndərilməsi vacibdir.

Qiymət və Əlçatanlıq

Hal-hazırda seçilmiş mərkəzlərdə və klinik sınaqlarda istifadə edilən bu testlərin yaxın gələcəkdə apteklərdə və onlayn platformalarda mövcud olması gözlənilir.

Ənənəvi biopsiya və görüntüləmə metodlarından xeyli ucuz olması gözlənilən bu "tüpürcək diaqnostikası" dəstləri səhiyyə sistemindəki iş yükünü azaldacaq və eyni zamanda fərdlərin öz sağlamlıqlarını izləməsinə imkan verəcək.

 

 

Səhiyyənin Gələcəyinə Baxış

Alimlər bu texnologiyanın yalnız xərçənglə məhdudlaşmayacağını, həm də Alzheimer, diabet və bəzi autoimmun xəstəliklərin monitorinqində dönüş nöqtəsi olacağını proqnozlaşdırırlar.

Ev biopsiyaları dövrü müasir tibbin "profilaktik müalicə" vizyonunun ən güclü halqalarından biri hesab olunur.