Paylaş:

Feridüddin Attar tərəfindən yazılmış “Tezkiretü'l-Evliya” İslam dünyasının mühüm sufi və şairlərindən olan müəllifin böyük sufilərin həyatlarından və möcüzələrindən bəhs etdiyi bioqrafiya kitabıdır. Əsər həm ədəbi dəyəri, həm də ehtiva etdiyi təsəvvüf məlumatları ilə İslam dünyasında mühüm yer tutur.

Feridüddin Attar kimdir?

Feridüddin Attar 12-ci əsrin ikinci yarısında Xorasanın Nişapur şəhərində doğulmuş mühüm İran mistik və şairidir. Əczaçı işlədiyi üçün “Əttar” ləqəbini alan və dərin sufi bilgisi ilə tanınan Əttar əsərləri ilə İslam dünyasında böyük təsir bağışlamışdır.

Onun ən məşhur əsəri olan “Mantıku’t-Tayr” (“Quşların dili”) təsəvvüfün əsas anlayışlarını və insanın simvolik quş sürüsü vasitəsilə həqiqətə çatmaq üçün səyahətini izah edir.

Tezkiretü'l-Evliya məzmunu

“Tezkiretü'l-Evliya” İmam Cafer əs-Sadiqin həyatından başlayaraq fars sufi yazıçısı Mənsur əl-Hallacın həyatı ilə bitən 72 fəsildən ibarətdir.

Əsərdə təsəvvüf tarixinin mühüm şəxsiyyətlərinin həyat hekayələri, möcüzələri və təlimləri geniş şəkildə izah edilir. Əttar bu əsərində bioqrafik məlumat verməklə yanaşı, təsəvvüfün əsas anlayışlarını da oxucuya çatdırır.

İşin əhəmiyyəti

Tezkiretü'l-Evliya İslam sufizminin əhəmiyyətli bir qaynağıdır. İş aşağıdakı səbəblərə görə vacibdir:

Təsəvvüf tarixi: Təsəvvüf tarixində mühüm şəxsiyyətlərin həyat və təlimlərini təqdim etdiyi üçün mühüm mənbədir.

Ədəbi Dəyər: Əsər gözəl üslubda yazılmışdır və həm də ədəbi dəyərə malikdir.

Təsəvvüf haqqında məlumat: Əsərdə təsəvvüfün əsas anlayışları və tətbiqləri haqqında ətraflı məlumat verilmişdir.

Digər Əsərlərə Təsiri: Tezkiretü'l-Evliya sonradan yazılmış bir çox sufi əsərləri üçün ilham mənbəyi oldu.

Əsərin təsirləri və bugünkü yeri

Tezkiretü'l-Evliya əsrlər boyu bir çox insan tərəfindən oxunmuş və tədqiq edilmişdir. Əsər təkcə təsəvvüf sahəsində deyil, ədəbiyyat və fəlsəfə sahələrində də mühüm təsir bağışlamışdır. Bu gün də çoxlarının oxuduğu və araşdırdığı bir əsərdir.

Nəticə etibarı ilə “Tezkiretü'l-Evliya” Feridüddin Attarın mühüm əsərlərindən biri və İslam təsəvvüfünün ən mühüm qaynaqlarından biridir. Əsər həm ədəbi dəyəri, həm də ehtiva etdiyi təsəvvüf məlumatları ilə İslam dünyasında mühüm yer tutur.