Enfal Suresi 33. ayette, Hz. Peygamber (s.a.v.) toplumun içindeyken ve insanlar tövbe (istiğfar) ederken Allah'ın onlara azap etmeyeceği bildirilir. İslam alimleri bu ayeti yorumlarken, peygamberlerin varisi sayılan salih kulların ve tövbe edenlerin de toplumlar için birer manevi koruyucu görevi gördüğünü ifade etmişlerdir. Allah (c.c.) sizlere böylesine güzel insanlarla beraber olmayı nasip ettiyse, gerçek müminler hakkıyla onlardan istifade eder. Ancak onları görmezden gelenler, onlara haksızlık edenler ve sürekli muhalefet ederek onları yoranlar, insan-ı kâmilin Hakk'a yürümesiyle birlikte manevi dayanaklarından uzaklaşarak sıkıntılarla karşılaşabilirler.
19-11-2026
Bu tür dönemlerde, dinî yetkinliği olmadığı halde konuşan, farklı görüşleri bir anda öne süren ve insanların kafasını karıştıran çevrelerin arttığı görülür. "Dinde şu yok, bu var; ayetin anlamı aslında şudur" gibi yüzeysel ve tutarsız yaklaşımlar yaygınlaşabilir. Günümüzde din adına söz söyleyenlerin niteliği, dayandığı kaynaklar ve amacı konusunda ciddi bir savrulma yaşanmaktadır.
Tarihi ve güncel örneklerde görüldüğü üzere, İslam'ın özünü ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) yaşadığı sahih çizgiyi bir kenara bırakıp siyasi çıkar veya dünyevi beklentilerle şekillenen anlayışları merkeze alan yaklaşımlar ortaya çıkabilmektedir. Mal, mülk, makam ve servet uğruna ilkesel duruşunu feda eden anlayışlar geçmişte de vardı, bugün de varlığını sürdürmektedir. Gücün ve çıkarın yanında konumlanan bazı çevrelerin, hakikati dile getirmek yerine mevcut güç odaklarını meşrulaştırma çabası dikkat çekicidir. Allah dostlarını inciten, onların emeklerini ve hizmetlerini değersizleştiren tutumlar ise toplumda manevi kırılmalara yol açmaktadır. Muaviye’nin İslam dünyasının başına bela ettiği ‘siyasal İslam’ İnsanları Allah’ın gönderdiği gerçek Hak olan dinden fersah, fersah uzaklaştırmıştır ve Muaviye varisleri bugünde uzaklaştırmaya devam etmektedir.
"Allah'ın indirdiği kitaptan bir şeyi gizleyip onu az bir pahaya (dünya menfaatine) satanlar var ya, işte onlar karınlarına ateşten başka bir şey doldurmuyorlar. Kıyamet günü Allah onlarla konuşmayacak, onları arındırmayacak ve onlar için elem dolu bir azap vardır." (Bakara, 2/174)
"Yüzleri ateşte evrilip çevrildiği gün: 'Eyvah bize! Keşke Allah'a itaat etseydik, Peygamber'e de itaat etseydik!' derler. Ve derler ki: 'Rabbimiz! Biz yöneticilerimize ve büyüklerimize uyduk, onlar da bizi yoldan saptırdılar.'" (Ahzâb, 33/66-67)
İbadetlerin biçimsel olarak yerine getirilmesi, tek başına kalbin ve ahlakın arındığı anlamına gelmez. Namazın, orucun ve diğer ibadetlerin özü; kulun yalnızca Allah'a yönelmesi, haramlardan sakınması ve adaleti gözetmesidir. Dinin açık hükümlerini dünyevi menfaatlere göre esneten anlayışları desteklemek, dinin temel değerleriyle bağdaşmayan bir tablo ortaya çıkarır. İslam dünyasının karşılaştığı pek çok sorunun temelinde de birlik ve samimiyet eksikliği yatmaktadır. Depremler, afetler, seller ve en önemlisi yaşanan hadiselerden ibret almayan cehalet, toplumlar için en büyük belalardan biridir.
Bununla birlikte, Allah dostlarına kalıcı bir zarar vermek mümkün değildir; çünkü onların her anı, kendilerini var eden Rableri ile irtibat halindedir.
"Dikkat edin! Allah dostlarına korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir de." (Yûnus, 10/62)
"Onlara dünya hayatında da ahirette de müjde vardır. Allah’ın sözlerinde/hükümlerinde asla değişiklik olmaz. İşte bu, en büyük kurtuluşun ta kendisidir." (Yûnus, 10/64)
"Velâyet"; muhabbet, dostluk, yardım ve vekâleten birinin işini üstlenmek gibi anlamlara gelir. "Evliyâullah" ise Allah'a dost olan, Allah için dostluk kuran ve birbirine yardımcı olan kimselerdir. Resûlullah'a (s.a.s.) evliyâullahın kimler olduğu sorulduğunda, "Görüldükleri zaman Allah'ın hatırlandığı kimselerdir" buyurmuştur (İbn Mâce, Zühd, 4). Zira bu seçkin kişilerin yanında bulunulduğunda halleri, sekinetleri, duruş ve davranışları insana Allah'ı hatırlatır. Onların fani dünya menfaatlerine, mal ve servete karşı aşırı bir hırsı ve düşkünlüğü yoktur; yalnızca Allah rızası için birbirlerine sevgi ve dostluk gösterirler (Ebû Dâvûd, Sünnet, 2).
Onların "Allah için birbirini seven kimseler" (Müslim, Birr, 38) oldukları da rivayet edilir. Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
"Allah'ın kullarından birtakım insanlar vardır ki onlar ne peygamber ne de şehittir. Fakat kıyamet günü Allah katındaki makamlarından dolayı onlara nebiler ve şehitler gıpta ile bakacaktır." Bunun kimler olduğu sorulduğunda Efendimiz (s.a.s.): "Bunlar öyle kimselerdir ki aralarında akrabalık, ticaret ve menfaat ilişkisi olmaksızın, sırf Allah rızası için birbirlerini severler. Vallahi yüzleri nurdur ve kendileri de nurdan birer minber üzerindedirler. İnsanlar korktukları zaman bunlar korkmazlar, insanlar üzüldüğü zaman bunlar üzülmezler" buyurmuş, ardından ilgili ayeti okumuştur (Hâkim, el-Müstedrek, IV, 170).
Bu ve benzeri rivayetlerden hareketle velilerin; "Allah'ı seven, O'na ibadet ve itaatle yakınlaşmaya gayret gösteren, Allah'ın da kendilerine ikram, şeref ve izzet vererek dostluğunu gösterdiği" kimseler olduğu anlaşılır. Yûnus Suresi'nin devamındaki 63. ayette de bu kimselerin vasıfları açıklanmaktadır. Buna göre evliyâullah, kâmil bir imanla ilahi emirleri yerine getirmeye ve yasaklardan sakınmaya devam eder. Kendilerinden Allah rızasına aykırı bir hal sadır olmaması için titizlik gösterir, haramlardan ve şüpheli şeylerden uzak dururlar. Bu halleriyle onlar her zaman Allah'ın dininin ve hak yolun destekçileridir. İnsanları karanlıklardan aydınlığa çıkarmaya yönelik tebliğ, temsil, örnek olma ve vesilelik vazifelerini ihlasla yerine getirmeye çalışırlar. Kısacası Allah'a dostluk, tüm varlığı ve gönlüyle Allah yoluna adanmış olmayı gerektirir; evliyâullahın hakiki tarifi budur.
Hz. Ali (r.a.) şöyle der: "Allah'ın velileri, uykusuzluktan yüzleri sararmış, ibret almaktan gözleri kamaşmış, açlıktan karınları neredeyse sırtlarına yapışmış, susuzluktan da dudakları çatlamış kimselerdir" (Kurtubî, el-Câmi', VIII, 358).
Onlar için hiçbir korku yoktur ve üzülmezler de. Güneş doğduğunda yıldızların görünmez olması gibi, Allah korkusu kalplerindeki diğer tüm korkuları siler. Karşılaşacakları nimet ve esenlikler çok daha büyük olduğu için geçmişe dair bir üzüntü de duymazlar. Nitekim bir diğer ayette şöyle buyrulur:
"Kendilerine tarafımızdan ebedi mutluluk takdir edilmiş olanlara gelince, onlar cehennemden uzak tutulacaklardır. Onlar cehennemin uğultusunu bile duymayacak; cennette canlarının çektiği nimetler içinde ebedi kalacaklardır. Kıyametin yol açtığı en büyük korku dahi onları üzmeyecek ve melekler kendilerini: 'Size vaad edilen o mutlu gün işte bu gündür' diyerek karşılayacak." (Enbiyâ, 21/101-103)
Onlar için hem dünya hayatında hem de ahirette müjdeler vardır. Allah dostlarına dünyadaki müjdeler şunlardır:
Sadık ve salih rüyalar: Nitekim Ebû'd-Derdâ (r.a.) şöyle anlatır: Resûlullah'a (s.a.s.) bu ayet hakkında sordum. Efendimiz (s.a.s.), "İndirildiğinden bu yana buna dair senden başka bana soru soran olmadı. Buradaki 'müjde'den kasıt, Müslümanın gördüğü veya kendisine gösterilen salih rüyadır" buyurdu (Tirmizî, Rü'yâ, 3).
Ölüm anında meleklerin verdiği müjde: Mümin kulun canı çıkarken melekler gelir ve ona esenlik dileyerek cennetle müjdeler. Nitekim, "Onlar ki, tertemiz bir hayat yaşarlarken melekler gelip incitmeden canlarını alırlar; bir taraftan da kendilerini: 'Selam olsun size! Yaptığınız güzel amellere karşılık girin cennete!' diye müjdelerler" (Nahl, 16/32) ayeti bu gerçeği bildirir.
Müminin ahiretteki yerini bilmesi ve ilahi vaatler: Bu, yüce Allah'ın Kur'an'da dostlarına ihsan edeceği cennet ve nimetlere dair verdiği müjdedir. "Rableri onları kendi katından bir rahmetle, rızasıyla ve içinde onlar için hazırlanmış çok kıymetli, ebedi nimetler bulunan cennetlerle müjdeler" (Tevbe, 9/21); "İman edip salih ameller işleyenleri şöyle müjdele: Altlarından ırmaklar akan cennetler onlar içindir" (Bakara, 2/25); "Size vaadolunan cennetle sevinin!" (Fussilet, 41/30) ayetleri bunu ifade eder. İşte bu sebeple "Allah'ın verdiği sözlerde ve hükümlerinde asla değişme olmaz" (Yûnus, 10/64) buyrulur; yani Allah verdiği sözden caymaz.
Ahiretteki müjdeye gelince, ruh bedenden ayrıldığında ve kabirlerinden kalktıklarında Allah'ın rızası ve cennet nimetleriyle müjdelenirler.
Öyleyse inanan bir insanın gelip geçici ve basit sebeplere takılıp umutsuzluğa kapılmasına ve üzülmesine hiç gerek var mıdır?